Bespreken van gevoelige onderwerpen in de klas

Op veel scholen, met name die in de steden, wordt de leerlingenpopulatie gekenmerkt door een grote diversiteit aan afkomsten, religies en culturen. Dit biedt allerlei kansen voor het onderwijs en het leren van leerlingen, maar het kan ook voor spanning zorgen.  Voor scholen met een homogene leerlingenpopulatie is het een uitdaging om hun leerlingen bezig te laten zijn met diversiteitsvraagstukken in de samenleving, omdat diversiteit niet vanzelfsprekend is in hun leefomgeving. Juist ook in een homogene klas kan diversiteit spanning teweeg brengen. En: benut worden voor burgerschapsonderwijs.

Gevoelige onderwerpen
Er is sprake van spanning bijvoorbeeld als er onderwerpen ter sprake komen die gevoelig liggen in de samenleving, zoals de vrijheid van meningsuiting, homoseksualiteit, weerstand tegen de islam of het vluchtelingenvraagstuk. Bij het bespreken ervan kunnen leerlingen elkaar (bedoeld of onbedoeld) beledigen of discrimineren, kunnen ze soms extreme uitspraken doen die u als docent shockeren, kunnen leerlingen elkaar gedragsregels gaan voorschrijven op basis van hun geloofsovertuiging, kunnen leerlingen zich afzijdig houden. Het aankaarten en bespreken van dit soort ‘gevoelige onderwerpen’ is een belangrijke pedagogische taak van elke school en docent. Het zijn krachtige momenten om aan burgerschapsonderwijs te kunnen werken. Tegelijkertijd kunnen docenten er tegenop zien om over dit soort onderwerpen te praten met leerlingen, of weten ze niet goed hoe dit het beste aan te kunnen pakken.

Klassikale gesprekken trainen
De manier waarop docenten klassikale gesprekken kunnen begeleiden over actuele, maatschappelijk beladen onderwerpen is te leren en te oefenen in een training. Hierin komt ook aan de orde hoe docenten zichzelf en zijn/haar leerlingen daarin kan ontwikkelen (zie ook dit artikel in het vakblad Maatschappij en Politiek, waarin ik uitleg en tips geef over hoe docenten zekerder een klassikaal gesprek kunnen aangaan). In deze training worden handreikingen gedaan op basis van theorie en onderzoek om te reflecteren op diversiteitsdilemma’s in de klas en te kunnen oefenen met handelingsalternatieven. In 2016 en 2017 heb ik trainingen in opdracht van Stichting School & Veiligheid over dit onderwerp gegeven.

Heeft u interesse in een training op uw school, hogeschool of universiteit? Neem vrijblijvend contact met me op via: hester.radstake@gmail.com.